বিশেষ প্ৰতিবেদন – বৃহস্পতিবাৰে পুনেত বিশিষ্ট পৰিৱেশবিদ মাধৱ গাডগিলৰ দেহাৱসান ঘটে। বিগত এটা দশকত কেৰালাৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত যাৰ নাম বাৰে বাৰে চৰ্চিত হৈ আহিছে, তেওঁ হ’ল মাধৱ গাডগিল।
২০১১ চনত পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে গঠিত গাডগিল সমিতিয়ে এই স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চলটো ৰক্ষা কৰিবলৈ কেতবোৰ কঠোৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল। কিন্তু তেওঁৰ এই প্ৰতিবেদনক লৈ কেৰালাৰ মূলসুঁতিৰ ৰাজনৈতিক দল আৰু ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহ, বিশেষকৈ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহৰ মাজত তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। পশ্চিমঘাট অঞ্চলত মানুহৰ কাম-কাজ আৰু উন্নয়নৰ ওপৰত তেওঁ যিবোৰ বাধা-নিষেধৰ কথা কৈছিল, সেয়া এই গোটবোৰে মানি ল’বলৈ টান পাইছিল।
পৰিস্থিতি চম্ভালিবলৈ চৰকাৰে সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ মাজত এটা মধ্যপন্থা উলিয়াবলৈ পৰৱৰ্তী সময়ত কে. কস্তুৰীৰংগনৰ নেতৃত্বত আন এখন সমিতি গঠন কৰে। কিন্তু ইমানৰ পিছতো কেৰালাৰ পৰিৱেশকৰ্মীসকলৰ বাবে গাডগিল আছিল “প্ৰকৃতিৰ বিবেক” স্বৰূপ। গাডগিলে সমগ্ৰ পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাক ‘পৰিৱেশগতভাৱে স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চল’ হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল, যাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ২০১২ চনত ইউনেস্কোৱে (UNESCO) ইয়াক বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি দিয়ে।
তীব্ৰ বিৰোধিতাৰ বাবে গাডগিল বা কস্তুৰীৰংগন— কাৰোৰেই পৰামৰ্শসমূহ চৰকাৰে সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু যোৱা দহ বছৰত কেৰালাত যেতিয়াই কিবা প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ হৈছে, তেতিয়াই গাডগিলৰ সেই সাৱধানবাণীসমূহ মানুহৰ মনত পৰিছে।
উদাহৰণস্বৰূপে, ২০২৪ চনত ৱায়ানাড়ত হোৱা ভয়াৱহ ভূমিস্খলনক গাডগিলে পোনপটীয়াকৈ ‘মানৱ-সৃষ্ট দুৰ্যোগ’ বুলি অভিহিত কৰিছিল। তাৰ পূৰ্বে ২০১৯ চনত ৱায়ানাড়ৰে পুথুমালা গাঁৱত হোৱা একেধৰণৰ দুৰ্ঘটনাস্থলী পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁ স্পষ্টকৈ কৈছিল যে সেই ঠাই মানুহৰ বসতিৰ বাবে একেবাৰেই অনুপযুক্ত। ২০১৮ চনৰ প্ৰলয়ংকৰী বানে যেতিয়া কেৰালাক তচনচ কৰি পেলাইছিল, তেতিয়াও গাডগিল সমিতিৰ প্ৰতিবেদনখনে ৰাজ্যখনৰ সংৰক্ষণ নীতি যে পুনৰীক্ষণৰ প্ৰয়োজন, সেই কথা সোঁৱৰাই দিছিল।
২০১৬ চনত যেতিয়া বাওঁমৰ্চা চৰকাৰে আথিৰাপল্লী জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পটো পুনৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, তেতিয়াও গাডগিলৰ প্ৰতিবেদনখনেই বাধা হৈ থিয় দিছিল। পৰিৱেশকৰ্মীসকলে সেই প্ৰতিবেদনৰ আধাৰতে প্ৰকল্পটোৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, কাৰণ প্ৰতিবেদনত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছিল যে সেই অঞ্চলটোত বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ দৰে বৃহৎ প্ৰকল্প হ’ব নালাগে।
জীৱনৰ শেষৰ ফালে, গাডগিলে বন্যপ্ৰাণীৰ আক্ৰমণত জুৰুলা হোৱা কৃষকসকলৰ পক্ষ লৈছিল। বিশেষকৈ বনৰীয়া গাহৰিৰ দৰে যিবোৰ জন্তুৱে খেতিয়কৰ বাবে আৰু মানৱ জীৱনৰ বাবে ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে, তেনে বন্যপ্ৰাণী নিধন কৰাৰ বাবে তেওঁ আইনী স্বীকৃতি বিচাৰিছিল।
